كاهش ناهنجاريهاي بدن
چنانچه اين آموزش و يادگيري با الگوي صحيح صورت بگيرد، تا پايان زندگي به همين صورت ادامه پيدا خواهد کرد. آشنايي با حرکات اصلاحي و کاربرد صحيح آن مي تواند در کاهش شدت ناهنجاري¬ها و رفع آن مفيد واقع شود واز بروز ساير عوارض مربوط به ناهنجاري ويا تاثير آن در عملکرد فرد جلو گيري کند. نتايج حاصل از بررسي ها و تحقيقات اخير تغيير شکل هاي بدني به خصوص در بين دانش آموزان را نشان مي دهد. اين تغيير شکل ها که معمولاً شديد نيست با تمرين يک سري حرکات ساده اصلاح مي شود. در کشورهاي پيشرفته به مسايل مربوط به وضعيت هاي بدني صحيح در بين کودکان مدرسه اي توجه زيادي مي شود. ناهنجاريهاي بدن: وضعيت هاي نادرست راه رفتن و ايستادن وضعيت هاي صحيح راه رفتن و ايستادن وضعيت هاي نادرست نشستن وضعيت هاي صحيح نشستن وضعيتهاي نادرست خوابيدن وضعيت هاي صحيح خوابين وضعيت هاي نادرست راه رفتن و ايستادن
1 ـ راه رفتن و ايستادن با حالت خميده :اين افراد هنگام راه رفتن و ايستادن سر خود را به سمت پايين خم مي کنند که موجب فشار آمدن روي عضلات پشت مي شود و ستون فقرات نيز تحت فشار قرار گرفته و تغيير شکل داده و موجبات وضعيت پشت گرد را فراهم مي آورد.
2 ـ حمل اجسام با يک دست : در دراز مدت موجب انحراف ستون فقرات به يک سمت ـ ـ ـ مي گردد.
3 ـ کار کردن با وضعيت خميده در حالت ايستاده: در اين وضعيت فشارهاي زيادي روي مهره هاي کمري و عضلات پشت وارد آمده و فرد را مستعد کمر درد مي کند.
4 ـ ـ بالا رفتن از سطح شيب دار : برخي افراد در اين حالت به جلو خم مي شوند و فشارهاي نا متعارفي را درعضلات پشت و مفاصل کمري تحمل مي کنند.
وضعيت هاي صحيح راه رفتن و ايستادن
1 ـ ايستادن: در ايستادن هاي طولاني مدت فرد بايد سعي کند صاف بايستد و در جابجايي وزن به طور متناوب از يک پا به پاي ديگر اين وضعيت را براي خود آسان کند.
2 ـ راه رفتن: فرد در حين راه رفتن بايد سر را صاف، در امتداد تنه نگاه داشته و از انحراف پنجه هاي پا به طرفين اجتناب کند.
3 ـ بالا رفتن از پله : تنه را نبايد به جلو خم کرد. بايد وضعيت صاف را در بالا رفتن از پله ها به خود گرفت.
5 ـ ـ حمل اجسام با يک دست: فرد بايد مسافت را تقسيم نمايد و اجسام قابل حمل را با دست راست و چپ حمل نمايد، کيف را هم بايد به طور متناوب روي شانه راست و چپ حمل نمايد. استفاده از کوله پشتي ترجيح داده ميشود. وضعيتهاي نادرست نشستن ـ
1 ـ نشستن در حالت خميده به جلو: در اين حالت عضلات پشت دچار کشش ممتد ميشود و در دراز مدت ضعف ناشي از کشش پيدا مي کنند . تکرار اين حالت باعث مي شود ستون فقرات از حالت طبيعي خارج شده و فرد دچار گوژ پشتي گردد.
2 ـ نشستن با حالت لم داده روي مبل يا صندلي : در اين حالت ستون فقرات از حالت طبيعي خارج شده و گنجايش ريه ها با توجه به جمع شدن قفسه سينه کم و فرد را در دراز مدت دچار مشکل مي سازد .
3 ـ نشستن روي زمين: کج نشستن فرد و به يک طرف نشستن و عادت کردن به اين وضعيت
4 ـ مطالعه کردن و نوشتن : شايع ترين وضعيت، غلط خم شدن به سمت دست برتر است .
وضعيت هاي صحيح نشستن:
1 ـ نشستن : فرد بايد روي صندلي صاف بنشيند به طوري که بين پشت او و تکيه گاه صندلي هيچ فاصله اي نباشد. سر در امتداد تنه قرار گيرد و شيب نشيمنگاه صندلي به گونه اي باشد که زانوها بالاتر قرار گيرد تا اين شيب مدام شخص را وادار به تکيه دادن کند.
2 ـ نوشتن : ميز تحرير بايد از ارتفاع کافي برخوردار باشد و داراي شيبي به طرف فرد باشد تا موقع نوشتن، فرد کاملاً مسلط بوده و نياز به خم شدن به سمت جلو نباشد.
3 ـ نشستن روي زمين : فرد به ديوار تکيه داده و هيچ فاصله اي بين او و ديوار نباشد استفاده از ميز کوتاه براي نوشتن و خواندن توصيه مي شود .
وضعيت هاي نادرست خوابيدن
1 ـ خوابيدن روي شکم : اين گونه خوابيدن موجب افزايش قوس کمري و اختلال در تنفس فرد مي شود وفرد مجبور است صورت خود را به يک سمت بچر خاند که اين عمل خود باعث درد گردن، بي حسي دست و سردرد و سرگيجه مي شود .
2 ـ خوابيدن به پهلو : در صورتي که فرد روي سطح نرم بخوابد بدن در داخل آن فرو رفته و موجبات دردهاي عضلاني و مفاصل مي شود.
3 ـ خوابيدن به پشت : اگر فرد روي سطح سفت و يا کاملا نرم بخوابد و يا از بالشت هاي بلند استفاده کند با ناراحتي هاي عضلاني و مفصلي به ويژه در ناحيه گردن و کمر مواخه خواهد شد . ـ
وضعيت هاي صحيح خوابيدن :
1 ـ خوابيدن به پهلو : در اين روش بايد از بالشتي استفاده کرد که مهره هاي گردن را در امتداد مهره هاي پشتي قرار دهد و بهتر است يک پا جمع و بالشتي در زير آن قرار گيرد .
2 ـ خوابيدن به پشت : بالش زير سر فرد بايد به گونه اي باشد که فشاري به عضلات و مهره هاي گردن اعمال نکند، به طوري که قوس گردن حفظ شود و بهتر است براي کمر و زانوها از بالش کوچکي استفاده شود. حرکات اصلاحي : در يک نگاه اجمالي مي توان اصلي ترين علل و عوامل را که موجب بروز ناهنجاري هاي وضعيتي مي شوند به شرح ذيل بيان داشت
البته برخي از اين عوامل مربوط به وضعيت خود فرد و برخي ديگر مربوط به محيط و شرايط بيروني هستند .
1 ـ اختلالات زنتيکي و مادر زادي : مانند کساني که با انواع انحرافات ستون فقرات و انحراف پاها و کف پاي صاف به دنيا مي آيند .
2 ـ افرادي که دچار بيماري هاي عصبي – عضلاني و مفصلي مي شوند .
3 ـ فقر حرکتي و عدم حرکت و جنبش مناسب که منجر به ضعف عضلات مي شوند. مانند کودکان آپارتماني که بنا به شرايط فيزيکي زندگي امکان تحرک کمتري را دارند.
4 ـ عادات نا مناسب در ايستادن راه رفتن و نشستن و حمل اشياء سنگين مانند حمل کيف هاي سنگين در کودکان دبستاني به صورت يک طرفه و ممتد که مي تواند موجب کجي ستون فقرات و افتادگي شانه آنها گردد.
5 ـ شغل و وضعيت هاي ثابت بدني و انجام امور روزمره در حلت نامناسب و يا فعاليت هاي ورزشي و حرکتي نامناسب مستمر. مثلا افرادي که به طور يکنواخت در طول روز به طور مستمر ـ و مداوم پشت يک دستگاه پرس يا بافندگي مي ايستند.
6 ـ تقليد الگو هاي حرکتي وضعيت هاي بدني غلط و نامناسب که بيشتر در سنين پايين تر و در دوران نوجواني ديده مي شود که اين الگو ها از طريق مشاهده فردي و رسانه هاي عمومي صورت مي گيرد .
7 ـ استفاده از پوشاک نامناسب مانند کفش يا تجهيزات غير استاندارد مانند ميز و صندلي و نيمکت هاي مدارس.
8 ـ کمبود محرک هاي رشدي مانند نور و آب و هواي مناسب، محيط و تغذيه
9 ـ وضعيت هاي رواني و شخصيتي افرادي که خجالتي هستند و يا افسردگي روحي دارند که عمدتاً سرشان به طرف پايين است ودر دراز مدت مي تواند موجب عارضه سر به جلو ـ يا پشت گرد مي شوند .
10 ـ افزايش وزن ـ عاملي است که مي تواند در بروز بسياري از بيماري ها يک علت اوليه و تشديد کننده باشد. مانند عارضه کف پاي صاف .
11 ـ مسايل فرهنگي و تربيتي و نژادي ـ مثلاً چهار زانو نشستن را نشانه ادب و احترام يا نوعي از راه رفتن را نشانه تواضع افراد مي دانند .
12 ـ تيپ بدني و وضعيت ظاهري ، افراد چاق استعداد بيشتري براي کف پاي صاف و زانوي ضربدري داشته و افراد قد بلند ميل افتادن شانه ها و در نتيجه پشت گرد دارند .
13 ـ عامل سن در برخي از سنين ابتلا به برخي از عوارض بيشتر است مثلا بين 2تا6 سالگي عارضه کق پاي صاف بيشتر ديده مي شود البته در بيشتر موارد با رشد کودک بهبود مي يابد.
عوارض:
الف )ايجاد مشکلات بينايي
ب)کشش عضلات در يک قسمت و کوتاهي عضلات در سمت ديگر گردن
ج)وارد آمدن فشار زياد روي مهره هاي گردن د)ايجاد درد و ظاهر نا خوشايند
ه)محدوديت در حرکات گردن
ورزش هاي اصلاحي :
الف ) خم کردن سر به سمت مخالف جهت کشش عضلات
ب) در مقابل خم کردن سمت مخالف با دست ايجاد مقاومت کردن ـ
ج) خم کردن در جهت مخالف و کمک با دست جهت کشش بيشتر
د) تلاش فرد براي صحيح نگه داشتن وضعيت سر
